De komende jaren zal het docentschap in het mbo zich inhoudelijk verder ontwikkelen. Het mbo vervult immers een belangrijke schakel in de vele maatschappelijke uitdagingen die voorliggen. Denk aan het vraagstuk van duurzaamheid, het thema digitalisering van werkprocessen en de vergrijzing en verandering van de beroepsbevolking.
Het goed opleiden en begeleiden van studenten kan niet zonder kwalitatief hoogwaardige studieprogramma’s aan te beiden. Binnen de aanpak MBOin2030 besteden we in dit verband aandacht aan de pedagogische en didactische versterking van gepersonaliseerde leerarrangementen, de samenwerking van scholen en bedrijfsleven in regionale ecosystemen, en de toepassing van leertechnologie en het (dialogisch) valideren van leerprocessen.
Een verdere ontwikkeling en verrijking van de taken en rollen van mbo-docenten hoort daar bij! Het is een thema dat aan de orde van de dag is bij onderwijsteams in het mbo. En zeker bij teams die nieuwe werkwijzen ontwikkelen om de leeruitkomsten van hun studenten te verbeteren.
De noodzaak van verdere ontwikkeling
Als het werk van docenten de komende jaren steeds gevarieerder wordt, moeten we hen ook in staat stellen zichzelf te ontwikkelen. Zo kunnen we hun leerbehoefte honoreren bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van onderwijs. Dat geldt voor al die omgevingen waarin zij werken: in binnenschoolse leeromgevingen, in hybride leeromgevingen en mogelijk ook elders op de arbeidsmarkt waar geleerd wordt en gewerkt wordt, maar waar geen school is.
Docenten ondersteunen in die verschillende omgevingen de leerprocessen van studenten zodat zij goed tot hun recht komen op een veranderende arbeidsmarkt in een dynamische samenleving. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn er in alle sectoren veel vacatures. Niet alleen in de marktsector, maar ook in het onderwijs zelf. Ook de identiteit van studenten verandert. Studenten maken steeds vaker deel uit van digitale leergemeenschappen of netwerken. Het mbo heeft als opdracht voor hen initiële en post-initiële leerarrangementen te ontwikkelen.
Het doel van de challenge
Het docentschap zal de komende jaren op nieuwe wijzen moeten worden vormgegeven, zodat docenten goed in staat worden gesteld om de leerprocessen van studenten in verschillende omgevingen van leren te ondersteunen. We zoeken naar oplossingen om docententeams daarbij te ondersteunen. Dat is de vraag die in deze challenge voorligt. Als het beroepsprofiel van docenten dynamischer wordt, is er behoefte om deze dynamiek beter te begrijpen. Dit met oog voor de professionalisering en competentieontwikkeling van docenten. Het gaat om de ontwikkeling van hun werk- en leertaken, bijvoorbeeld in hun rol van curriculumontwikkelaar, vakdocent, stage- of werkplekbegeleider en examinator. Of in combinaties daarvan.
We willen graag weten hoe het werk van docenten slimmer kan worden georganiseerd. En ook hoe de kwaliteit van het werk van docenten kan worden geëvalueerd. Wat voor nieuwe standaarden kunnen we daarvoor ontwikkelen? Hoe kan het professionele vermogen worden versterkt en wendbaar gedrag worden gestimuleerd? Hoe werken scholen en instellingen aan nieuwe instrumenten voor zelfreflectie en professionalisering? Hoe kunnen de lerarenopleiding hier op inspelen?
Waar we naar op zoek zijn
Voor deze challenge kun je oplossingen aandragen die een of meer van onderstaande gebieden raken. Ze hoeven niet per se uit het onderwijs afkomstig te zijn. We zoeken oplossingen op het gebied van:
- Organisatie van het werk: het anders organiseren van het werk, zodat docenten effectief het onderwijs kunnen voorbereiden, uitvoeren en evalueren. Denk aan andere manieren van begeleiden, nieuwe vormen van roostering, een andere verhouding tussen algemene en vakinhoudelijke vakken. Allerlei varianten zijn denkbaar, zoals vormen van team-teaching, samenwerkingsconstructies, uitwisselingen, gastlessen et cetera. Een opbrengst van de challenge kan bijvoorbeeld zijn dat groepen van studenten op een andere manier worden begeleid in hun leerproces. Bij het nadenken over mogelijke verbeteringen kan ook de arbeidsverdeling en de organisatie van het onderwijs een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan de taakverdeling tussen leidinggevenden, experts, zij-instromers, nieuwe collega’s, assistenten, praktijkdocenten en instructeurs.
- Kwaliteit van onderwijs: de kwaliteit van het onderwijs, door nieuwe verbindingen tussen docenten en het werkveld aan te gaan. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de leerroutes van studenten worden geoptimaliseerd of nieuwe uitwisselingen ontstaan tussen de school en het werkveld (bijvoorbeeld in de beroepspraktijkvorming). Denk ook aan het verbeteren van de kennisuitwisseling en kennishergebruik, die tevens ten goede komt aan het werkplezier en het leerrendement optimaliseert. Bijvoorbeeld door nieuwe vormen van taakverrijking, gebruik van leertechnologie en inzet van externe leermiddelen, waardoor de vroegtijdige schooluitval geringer wordt, er met toewijding wordt gewerkt en de leeruitkomsten toenemen.
- Loopbanen: de manier waarop loopbanen in de toekomst ontwikkelen is onzeker. Dat vraagt om oplossingen die zorgen voor continuïteit en kwaliteit van de persoonlijke en beroepsgerichte professionalisering (leven lang ontwikkelen) en daarmee loopbanen van docenten in het mbo, inclusief de verbinding met het voortgezet onderwijs en het hoger onderwijs, de lerarenopleiding en de relatie tot zij-instromers. Soms zal sprake van lineaire loopbaanpaden, maar ook andere varianten zijn denkbaar. We zijn op zoek naar oplossingen die rekening houden met de keuze van docenten hun loopbaanpaden opnieuw in te richten.
- Leiderschap: het onderwijskundig en organisatorisch leiderschap in de school (teacher leaders, de teamleiding, middelmanagement, directie) om docenten beter in staat te stellen hun taken en rollen goed vorm te geven. Hoe kan dat worden ontwikkeld, wat is daarbij van belang? Welke vormen van zelfsturing en zelfregulering zijn denkbaar. Welke definities van kwaliteit passen daarbij? En hoe kan de kennisdeling daarover worden ontwikkeld?
Doet jouw initiatief mee?
In de challenges kunnen deze of soortgelijke vragen worden beantwoord. Op deze manier willen we de rollen en taken van docenten verder inhoud geven en toekomstbestendig maken. Initiatieven (van binnen of buiten het onderwijs), die suggesties hebben om het werk van docenten te verbeteren, te vernieuwen of te veranderen kunnen zich aanmelden voor deelname aan de challenge. We nodigen je uit om een kort en bondig plan van aanpak te schrijven, inclusief begroting. Leg uit op welke vraag je plan zich richt en waarom? En wat je plan haalbaar maakt. Het is van belang aan te geven hoe de ervaringen en resultaten ook bruikbaar kunnen zijn voor andere docenten(teams).
Wat is er te winnen?
Een innovatie/ ontwikkelbudget ter waarde van €25.000,- afkomstig van het ministerie van OCW voor het verder brengen van jouw initiatief/ oplossingen (bijvoorbeeld in de vorm van een pilot, doorontwikkeling of opschaling naar andere scholen). Er is in totaal 100.000 euro beschikbaar, dus er zal er maximaal 4 keer een budget van €25.000,- worden toegekend.
Ook indien je niet wint, dan word je na de challenge uitgenodigd om aan te sluiten bij het netwerk MBOin2030:
- Begeleiding en steun van de MBOin2030-ambassadeurs, de kerngroep MBOin2030 en toegang tot onze expertpool. Hierdoor kunnen we je bijvoorbeeld voorzien van relevante kennis, uitnodigen voor bijeenkomsten en in contact brengen met anderen die jou verder kunnen helpen.
- Netwerk en uitstraling; door je initiatief of oplossing aan te melden via deze challenge, krijg je (in)direct toegang tot het gehele netwerk van MBOin2030.
- De ambassadeurs van MBOin203 zijn beschikbaar om het voorstel voor te bereiden en hulp te bieden om je verder te helpen binnen het netwerk.
- Je kunt meedoen aan kennisdelingsbijeenkomsten met andere initiatieven.
Beoordelingscriteria
De voorstellen kunnen naar keuze over een of meer van de bovengenoemde of aanpalende thema’s gaan. De voorstellen worden door een onafhankelijke jury beoordeeld. De beoordeling bestaat uit twee rondes. Een schriftelijke ronde én een ronde waarin presentaties worden gegeven aan de jury.
We hebben vijf beoordelingscriteria voor de eerste selectie.
- Versterkt het initiatief de professionalisering van docenten(teams)?
- Versterkt het thema de kennisuitwisseling tussen (teams van) docenten?
- Is het initiatief op korte termijn toepasbaar in het beroepsonderwijs?
- Heeft het thema op langere termijn betekenis voor het beroepsonderwijs, en wat is de verwachte impact?
- Samenhang van het voorstel en kwaliteit van het projectteam. Hoe passen de verschillende onderdelen van het voorstel bij elkaar? Is de expertise voorhanden? Zijn de verschillende sleutelpersonen voldoende betrokken (student, docent, bedrijf, et cetera)?
In de tweede ronde wordt het voorstel gewogen op basis van de gegeven presentatie waarbij de inhoud van het voorstel aan bod komt als ook de voorgenomen aanpak door het team van uitvoerders.
Lees de volledige beoordelingscriteria en het formele inkoopproces in dit document (pdf download).
Voorwaarden deelname
- De activiteiten die je wilt financieren met de middelen van de challenge, worden niet al op een andere wijze gesubsidieerd;
- Het voorstel moet onderscheidend zijn en de resultaten moeten deelbaar zijn met anderen.
- Tenminste één van de inschrijvers van je oplossing moet ingeschreven staan bij de KvK;
- Het is een pré indien er sprake is van een pilot of het hebben van een pilot-locatie;
- Deelnemers van de challenge zijn zich bewust van de “open aanpak” van MBOin2030 en onderschrijven het principe van co-creatie;
- Deelnemers van de challenge zijn bereid tot het delen van kennis en ervaringen, bijvoorbeeld bij evaluaties of tijdens bijeenkomsten. Eventuele producten en stukken die uit hun initiatief voortkomen, willen wij (indien commercieel gezien mogelijk) ook beschikbaar stellen voor anderen;
- De winnende initiatieven werken mee aan de communicatieve uitingen rondom hun initiatief. Denk aan interviews en blogs over het opzetten van de pilot en het verloop van de pilot.
Jullie inzending (maximaal 8 pagina’s of 20 slides)
- Beschrijving van het initiatief/ oplossing
- Geef een zo concreet mogelijke beschrijving van jullie initiatief/de oplossing. Wat is het? Welk probleem los je op? Wat wil je bereiken? Wat is de ambitie voor 2030?
- Beschrijving van de (volgende) stap die je wil maken met jouw initiatief: Geef een concrete beschrijving van de volgende stap die met jouw initiatief (bijvoorbeeld een pilot) wil maken en welke hulp je hier kan gebruiken.
- Financiële toelichting op de project/pilot en waar je het innovatiebudget voor wil inzetten.
- Indien van toepassing: heb je al een pilot-locatie in gedachten of ben je daar nog naar op zoek?
- Wat is er nodig om bij een succesvolle uitkomst het initiatief op te schalen?
- Hoe ga je (indien nodig) studentbetrokkenheid vormgeven – hoe betrek je ze erin, hoe haal je op wat ze ervan vinden (is daar over nagedacht)?
- Beschrijving van het team
- Geef een korte beschrijving van het team (en eventuele achterliggende organisatie) dat het project/ de pilot wil gaan realiseren.
De inzending mag in vrije vorm worden ingediend (presentatie, slides, briefvorm), maar moet als pdf-bestand (liggend of staand A4) worden geüpload (max. 30MB). Pitches in English are allowed.
Tijdlijn
- 26 oktober 2023: publicatie van de challenge
- 13 november 2023 - 13:00 tot 14:00: online vragenuurtje (niet verplicht) - aanmelden zie button hierboven
- 17 november 2023 23.59 uur: deadline voor inhoudelijke vragen
- 23 november 2023 17.00: beantwoording van gestelde vragen (Nota van Inlichtingen)
- 06 december 17.00 uur: deadline indienen pitch
- 18 januari 2024: beoordeling op knock-out eisen en inhoud
- 25 januari 2024: live pitchdag voor de jury
- 05 februari 2024: einde beoordelingsfase en voorlopige gunning
- 08 februari 2024: definitieve gunning/ondertekening
- 26 februari 2024: feestelijke uitreiking
Over ons
Het mbo leidt 40% van onze beroepsbevolking op voor de banen van morgen. Dit kan alleen als het mbo zich blijft ontwikkelen in samenwerking met bedrijven, gemeenten, vakverenigingen en andere opleiders. Voor die ontwikkeling is het programma MBOin2030 opgericht. Vanuit MBOin2030 worden meerdere challenges uitgeschreven om de grootste uitdagingen in het realiseren van de visie MBOin2030 samen met de markt en bestaande projecten en initiatieven op te lossen.