Over MBO in 2030

In de samenleving en op de arbeidsmarkt verandert de komende jaren veel. Technologische ontwikkelingen zoals digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie hebben een grote invloed op de vraag naar arbeidskrachten, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve zin. Ook ontwikkelingen als individualisering en vergrijzing, het functioneren in een complexe samenleving en de steeds beperktere houdbaarheid van kennis als gevolg van alle innovaties leiden tot nieuwe eisen aan het onderwijs. Deze ontwikkelingen vinden plaats tegen de achtergrond van een tekort aan (gespecialiseerde) docenten en een sterk krimpend aantal initiële studenten in het mbo. Bijkomend zijn er nu grote uitdagingen voor het beroepsonderwijs door de Covid-19 pandemie. Voor de betrokken studenten, docenten, bestuurders, bedrijven, overheden en andere partners van het mbo kan er veel op het spel staan. Alleen in het samenspel tussen al deze verschillende betrokkenen kunnen we het tij keren.

Voor het ministerie van OCW was het dan ook een logische stap om met alle betrokken partijen en dus en breder vertegenwoordiging uit de samenleving deze vraag in een co-creatieproces te verkennen:

“Hoe zorgen wij voor een toegankelijk, toekomstbestendig en kwalitatief hoogwaardig beroepsonderwijs in iedere regio in 2030?”

Proces tot nu toe

Fase 1 – Het eerste werkatelier en de strategische visie in wording

In een co-creatie proces met 150 betrokken friskijkers, dwarsdenkers en is eind 2019 een strategische visie ontwikkeld op het beroepsonderwijs. Dit gebeurde vanuit denken in kansen en oplossingen vanuit twee perspectieven als uitgangspunt waren gekozen zijn

  • Drastisch gedaalde studentenaantallen in 2030 en
  • Flexibilisering van het onderwijs met als doel een arbeidsmarktrelevant beroepsonderwijs toegespitst op de persoonlijke leer- en ontwikkelbehoefte van elk individu in 2030

Het resultaat van dit werkatelier is een visie in wording, een gezamenlijk ontwikkeld toekomstperspectief op het middelbaar beroepsonderwijs. Klik hier voor de visie en het getekende beeldverslag van de dag.

Fase 2 – Werkgroepen en het tweede werkatelier

Vanuit de strategische visie in wording is de open aanpak verder gegaan. Deze visie is in 2020 verdiept door vijf verschillende werkgroepen waaraan ruim 400 mensen hebben deelgenomen: 

1. Regionaal ecosysteem met trekker Tsjerk Bottema (Provincie Fryslan);

2. Centrum voor Innovatie en Beroepsonderwijs met trekker Wim van Amersfoort (adviseur en onderzoeker);

3. Persoonlijke leer- en ontwikkellijnen (‘gepersonaliseerd leren’) met trekkers John Schobben (ROC de Leijgraaf) en Andrea Klaeijsen (VISTA);

4. Rol van docenten met trekker Marc van der Meer (Universiteit van Tilburg)

5. Dialogisch valideren met trekker Cees Brouwer (adviseur, tevens lid van de kerngroep)

Op donderdag 21 januari 2021 vond het tweede werkatelier online plaats. Daarbij hebben maar liefst 198 deelnemers vanuit hun expertise en ambitie de resultaten van de werkgroepen verder verdiept en daar ook vervolgacties aan verbonden. Klik hier voor de praatplaten bij de werkgroepen en het tweede werkatelier.

Hoe nu verder?

Momenteel zijn de kerngroep en de werkgroeptrekkers bezig met het verwerken van de waardevolle opbrengst van het werkatelier. Zowel de inhoudelijke beantwoording van de vragen, als ideeën over vervolgacties. Wanneer dit rond is, delen we de vervolgstappen van deze beweging op deze website. Houd deze website dus in de gaten!  

Wat gebeurt er met de resultaten?

We werken toe naar een actiegerichte visie met agenda. Het ministerie van OCW heeft daar de aanzet toe gegeven. Maar de visie is en het vervolg is gericht op gezamenlijk eigenaarschap met alle betrokkenen rondom het mbo.

De uitkomsten vormen waar mogelijk de basis voor het handelen van het ministerie en van de overige betrokken partijen in de komende jaren.